Terug naar 2008

De kriebels

Januari 2008: De kriebels

Wat leven we toch in een prachtig land.
Zoiets moois als carnaval komt maar op weinig plaatsen ter wereld voor.
Ja, in Brazilie daar proberen ze het ook maar daar hebben ze het weer mee.
Toch is het een mooie traditie hier zo aan de gezellige kant van Nederland.

Er zijn ook veel verhalen bekend over carnaval.
Zo schrijft de ene bron over het ontstaan van het carnaval: `Maskerades, de tijdelijke opheffing van de sociale ongelijkheid, het instellen van een korte periode van chaos en uit het volk aangestelde schertskoningen die enkele dagen heersen`
Toch wel een mooi woord: “Schertskoningen” bij ons prins en gevolg genoemd.
Mensen uit het dagelijks leven die voor even de belangrijke taak op zich krijgen om de hele boel maar een beetje in goede banen te leiden.
Maar ook dat klinkt bekend. Een veurzitter is er ook om het een en ander in goede banen te leiden.
Maar ben ik dan ook een “Schertskoning”? Nee toch.

Een andere omschrijving van carnaval luidt:
“Er is een visie op het feest als een van oorsprong heidens lentefeest met vruchtbaarheidsrituelen. Koning Winter moest verdreven worden zodat de vruchtbaarheid na de winter terug kon keren.”
Dus in dit geval is het eigenlijk weer een feest dat viert dat de lente begint. Want in de lente komt alles boven de grond en worden in het dierenrijk de meeste kinderen geboren.
Maar die “vruchtbaarheidsrituelen”? Is dat dan de polonaise?

“Een ander “oorsprongs”-verhaal gaat uit van de katholieke kerk als initiatiefnemer. Zij zou het feest in de middeleeuwen hebben ingesteld als overgangsritueel om de drempel naar de veertigdaagse vasten voor Pasen te verlagen.”
Een verhaal waar vaak over gesproken word maar wat zelden tot nooit nageleefd word.
Nou houd ik daar ook de overkoepelende organisaties verantwoordelijk voor.
Want na carnaval heb je bijvoorbeeld nog het half vatjes bal en de bedevaart naar Diest. En neem maar van mij aan dan wordt vasten lastig.

Dit zijn zo maar enkele voorbeelden over het ontstaan van het fenomeen: “carnaval”
Wel zeker is dat de datum voor carnaval zijn oorsprong vindt in de kerkelijke kalender. Pasen is bepalend voor de datum van de eerste carnavalsdag. Paaszondag is, volgens het concilie van Nicea (325 voor Christus), de eerste zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente (21 maart). Ga dan zeven weken terug voor de eerste carnavalsdag (of 47 dagen voor Aswoensdag).
Kortom vraag het uw vrienden en vriendinnen of lees het in de krant.

Carnaval begint officieel op zondag. De zaterdag is er in de loop der jaren als extra feestdag “bijgesmokkeld”. (En dat vinden wij helemaaaaal niet erg)
Pasen kan op zijn vroegst op 22 maart zijn en op zijn laatst op 25 april. Dit houdt in dat het vroegst mogelijke carnaval 1 februari is. De laatst mogelijke datum is 7 maart. Het kan dus nog vroeger dan vorig jaar: dit jaar is het carnaval van 3 tot 5 februari!

Oei, dat komt dus toch wel erg dichtbij.
Gelukkig hebben we voor die tijd nog wel een paar mooie feestjes.
Anders zouden we het nooit volhouden tot carnaval.

Maar aan al het goede komt een eind dus ook aan carnaval.
Aswoensdag is traditioneel een dag van ruimen en haring happen.
Ruimen lijkt me voor iedereen logisch.
Maar het haringhappen is toch ook onlosmakelijk met carnaval verbonden. “Het is een oud gebruik dat terug te voeren is op de aanvang van de vastentijd op Aswoensdag, waarbij in de zuidelijke provincies veel haring wordt gegeten. Met het ‘haringhappen’ gaf men oorspronkelijk uiting aan het feit dat men bij het vasten wel vis, maar geen vlees mag eten.”
Maar gelukkig eten sommige ook gewoon sate.

En toch begint dan na Diest eigenlijk toch het echte vasten. De tijd zonder carnaval. Tuurlijk je hoort weleens wat. Je praat nog wat na over het carnaval en kijkt stiekem voorruit naar het volgende jaar. Dus wat is nou 40 dagen vasten. Wij moeten dat vanaf 9 maart tot de 11e van de 11e. En ook dat houden we dan weer vol door lekker vanaf maart na te gaan denken wat we nu weer moeten verzinnen met de motto’s die we hebben gehad op carnavals dinsdag. En stiekem, elke keer dat je aan het komend jaar denkt, of zelfs als je terug denkt. Gaat het diep vanbinnen kriebelen. Je haalt herinneringen boven en kijkt voorruit naar wat nog in het vizier licht voor je. En dan ben je blij dat je Brabander/Limburger bent en je al dat moois toch maar mooi mee mag maken. En dat gaan ze boven de sloot nooit snappen al proberen ze het wel. Er kan niks tegen die blaaskapel op die de eerste deuntjes van het nieuwe jaar weer inluid en waardoor je tegen jezelf zegt: Alaaf, hij kan weer.

Dun Veurzitter